ANA (przeciwciała przeciwjądrowe)

ANA (Anti-Nuclear Antibodies) są grupą autoprzeciwciał (przeciwciała „atakujące” swoje własne narządy i tkanki), które skierowane są przeciwko różnym strukturom jądra komórkowego.

Międzynarodowe rekomendacje dotyczące oznaczania ANA (International recommendations for the assessment of autoantibodies to cellular antigens referred to as anti-nuclear antibodies; Ann Rheum Dis 2014 73:17-23;) opublikowane w 2014 roku, podają, że test immunofluorescencji pośredniej (IIFA) z użyciem linii komórkowej Hep-2 jest metodą referencyjną do skryningu ANA.
Oceniając ANA metodą IIF uzyskuje się informację odnośnie typu świecenia i miana przeciwciał, które mają znaczenie w prognozowaniu, diagnostyce i monitorowaniu aktynowości chorób autoimmunologicznych.

U kogo oznaczać ANA?

Pacjenci z dodatnimi przeciwciałami ANA mogą zgłaszać objawy pochodzące z różnych układów oraz o różnym nasileniu.

Wskazania do oznaczanie ANA:

• stany zapalne (gorączka, złe samopoczucie, osłabienie, utrata wagi, długotrwałe zmęczenie),
• objawy ze strony układu krążenia (zmniejszona wydolność fizyczna, zapalenie serca, zakrzepy),
• objawy ze strony układu rozrodczego (poronienie, niepłodność),
• objawy ze strony układu pokarmowego (zapalenie wątroby, zaburzenia trawienia, trudności z przełykaniem, bóle brzucha),
• objawy ze strony układu nerwowego (bóle głowy, depresja, drętwienie kończyn),
• objawy ze strony układu moczowego (obrzęk kończyn, niewydolność nerek),
• objawy skórne (rumień, wysypka, owrzodzenia, afty),
• objawy ze strony układu ruchu (zapalenie mięśni i stawów, przewlekłe bóle stawów, osłabienie siły mięśniowej).

Wynik badania
Na wyniku znajduje się informacja o metodzie jaką wykonano badanie (P/c ANA IgG HEp-2 met. IIFT).
W przypadku pozytywnych wyników podaje się typ świecenia i miano.
 

Przy interpretacji wyników ANA należy zawsze brać pod uwagę objawy kliniczne i miano przeciwciał:

• niskie miano przeciwciał (1:100) i brak objawów klinicznych nie wymagają dodatkowych badań i  powtarzania testu,
• przy średnim mianie przeciwciał (1:320) i braku charakterystycznych objawów zaleca się powtórzenie badania po 6 miesiącach,
• wysokie miano (1:1000 ; >1:1000) i charakterystyczne objawy wymagają dalszej diagnostyki.

Typy fluorescencji ANA

Źródło: International recommendations for the assessment of autoantibodies to cellular antigens referred to as anti-nuclear antibodies; Ann Rheum Dis 2014 73:17-23;)

Opracował:

Justyna Pastuszak
Diagnosta Laboratoryjny Beskidzkiego Centrum Medycznego Sp. z o.o.(PWZDL 13528)